# İçerik Yazım Rehberi

Kategori ve işlem içeriklerinin **ilk hâli** `database/content/` altındaki JSON dosyalarındadır.
`php artisan content:import` bu dosyaları veritabanına aktarır; sonrasında içerik admin panelden yönetilir.

Bu rehber, yeni bir içerik dosyası yazan herkes (insan ya da yapay zekâ) içindir.
Hangi Excel satırının hangi sayfa olduğu: [`CONTENT_MAP.md`](CONTENT_MAP.md).

## 1. Dosyalar

```
database/content/
  categories/{anahtar}.json                     ör. categories/botox.json
  treatments/{kategori-anahtarı}/{anahtar}.json ör. treatments/botox/forehead-botox.json
  faqs.json                                     genel SSS
  pages/{anahtar}.json                          yasal sayfalar
```

- Dosya adı = `key` alanı. `key`, `CONTENT_MAP.md` tablosundaki **anahtar** sütunudur ve değişmez.
- Kodlama UTF-8, girinti 4 boşluk, geçerli JSON (sonda virgül yok, yorum yok).
- **Metin içinde çift tırnak (`"`) kullanmayın**; gerekiyorsa tek tırnak ya da ‘kıvrık tırnak’ kullanın.
- Aralıklar için kısa çizgi değil **en çizgisi**: `3–5 ay`, `10–15 dakika`.

**Örnek (altın standart) dosyalar — önce bunları okuyun:**

- `database/content/categories/botox.json`
- `database/content/treatments/botox/forehead-botox.json`

Yapı, ton ve derinlik bu iki dosyadaki gibidir.

## 2. İşlem dosyası — alanlar ve sınırlar

Üst düzey:

| Alan           | Kural                                                                                        |
| -------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------- |
| `key`          | Dosya adıyla aynı                                                                            |
| `category`     | Kategori anahtarı (klasör adıyla aynı)                                                       |
| `order`        | Kategori içindeki sıra (CONTENT_MAP'teki `#`)                                                |
| `source_label` | Excel'deki özgün etiket, **aynen**                                                           |
| `zone`         | Yüz/vücut haritası bölgesi ya da `null` (izinli değerler: `App\Content\ContentFiles::ZONES`) |
| `featured`     | Anasayfada alanının panelinde öne alınsın mı (`true`/`false`; panelde üç uygulama görünür)   |
| `facts`        | Hızlı bilgiler — aşağıya bakın                                                               |

`facts`: şu anahtarlardan **uygun olanlar, en az 3**: `duration` (işlem süresi), `anesthesia`,
`downtime` (iyileşme / günlük yaşama dönüş), `onset` (etkinin başlaması), `longevity` (kalıcılık),
`sessions` (seans sayısı). Her biri `{"tr": "…", "en": "…"}`; değer **en fazla 48 karakter**, kısa ve yaklaşık
("Genellikle 3–5 ay"). Bir bilgi o işlem için anlamsızsa anahtarı hiç yazmayın.

Her dil (`tr`, `en`) için — sınırlar **karakter** sayısıdır ve doğrulayıcı tarafından denetlenir:

| Alan              | Tür            | Sınır                     | Ne yazılır                                                                 |
| ----------------- | -------------- | ------------------------- | -------------------------------------------------------------------------- |
| `name`            | metin          | ≤ 70                      | Sayfa başlığı (H1)                                                         |
| `slug`            | metin          | ≤ 70                      | Küçük harf, tire, Türkçe karakter yok                                      |
| `excerpt`         | metin          | 100–200                   | Kartlarda görünen 1–2 cümlelik özet                                        |
| `lead`            | metin          | 200–420                   | Hero altındaki giriş paragrafı; sorunu ve işlemin ne yaptığını anlatır     |
| `what`            | 2 paragraf     | her biri 250–800          | "Nedir?" — mekanizma, neyi yapıp neyi yapmadığı, planlamada neye bakıldığı |
| `who`             | 4–6 madde      | her biri 25–200           | "Kimler için uygun?" — son madde uygun olmayan durumlara değinebilir       |
| `steps`           | **tam 4** adım | başlık ≤ 48, metin 90–340 | "Nasıl uygulanır?" — muayeneden kontrole                                   |
| `aftercare`       | 4–6 madde      | her biri 25–220           | İşlem sonrası dikkat edilecekler                                           |
| `risks`           | 3–5 madde      | her biri 25–240           | Olası yan etkiler; sık olandan nadire                                      |
| `results`         | metin          | 220–650                   | Ne zaman görülür, ne kadar sürer, sınırları nedir                          |
| `faq`             | **tam 4** soru | soru ≤ 140, cevap 110–600 | Gerçekten sorulan sorular                                                  |
| `seo_title`       | metin          | 15–48                     | `<title>` (site adı sonradan eklenir) — işlem adını içerir                 |
| `seo_description` | metin          | 120–165                   | Arama sonucundaki açıklama                                                 |

## 3. Kategori dosyası — alanlar ve sınırlar

Üst düzey: `key`, `order`, `icon` (= `key`), `accent` (CONTENT_MAP / DESIGN_SYSTEM'deki ton), `source_label`.

| Alan              | Tür          | Sınır                                  |
| ----------------- | ------------ | -------------------------------------- |
| `name`            | metin        | ≤ 60                                   |
| `slug`            | metin        | ≤ 60                                   |
| `tagline`         | metin        | 20–90 — kısa, akılda kalan tek cümle   |
| `summary`         | metin        | 110–200 — kartlarda ve meta açıklamada |
| `intro`           | 2–3 paragraf | her biri 150–700                       |
| `highlights`      | **tam 3**    | başlık ≤ 50, metin 60–260              |
| `faq`             | 3–5 soru     | soru ≤ 140, cevap 100–700              |
| `seo_title`       | metin        | 15–48                                  |
| `seo_description` | metin        | 120–165                                |

## 4. Ton ve tıbbi doğruluk — değişmez kurallar

Bu bir **sağlık sitesidir** (Google "YMYL", Türkiye'de sağlık tanıtım mevzuatı). Metin bilgilendirir, satmaz.

1. **Vaat yok.** Şu sözcük ve kalıplar yasaktır ve doğrulayıcı reddeder:
   `garanti`, `kesin sonuç`, `mucize`, `risksiz`, `yan etkisi yok`, `en iyi`, `tamamen ağrısız/acısız`, `%100` ·
   `guarantee`, `miracle`, `risk-free`, `no side effects`, `the best`, `completely painless`, `100%`.
   Bu sözcükler **olumsuz cümlede bile** kullanılmaz ("garanti verilmez" yerine "sonuç kişiden kişiye değişir").
2. **Koşullu dil.** "Genellikle", "çoğunlukla", "kişiden kişiye değişir", "hekim muayenesiyle değerlendirilir".
3. **Sayılar yaklaşık aralıktır.** "3–5 ay", "10–20 dakika". Kesin sonuç yüzdesi, başarı oranı yazılmaz.
4. **Yan etkiler dürüstçe yazılır**, sık olandan nadire; acil durum belirtisi varsa belirtilir.
5. **Uygun olmayan durumlar** (gebelik, emzirme, ilgili hastalıklar, ilaçlar) en az bir yerde geçer.
6. **Marka ve ürün adı yok.** İlaç, dolgu, cihaz markası yazılmaz; etken madde / yöntem adı kullanılır
   (botulinum toksini, hyaluronik asit, fraksiyonel radyofrekans). Türkçe'de jenerik yazım: **botoks**.
7. **Fiyat, kampanya, karşılaştırma, hasta sayısı, "öncesi/sonrası" vaadi yok.**
8. **Klinik hakkında olgu uydurulmaz**: hekim adı, cihaz modeli, kuruluş yılı, adres, deneyim süresi yazılmaz.
   "Hekiminiz", "kliniğimizde", "muayenede" gibi genel ifadeler kullanılır.
9. **Kanıtı sınırlı uygulamalarda** (kök hücre, eksozom, somon DNA, IV vitamin, longevity programları vb.)
   bu açıkça ve sakin bir dille söylenir: "bilimsel kanıtlar gelişmektedir", "herkeste aynı yanıt alınmaz".
   Hastalık tedavi ettiği ya da önlediği iddia edilmez.
10. **Cerrahi işlemlerde** anestezi türü, hastanede kalış, iyileşme süresi ve cerrahi riskler (kanama,
    enfeksiyon, iz, anestezi riskleri) mutlaka yer alır; karar öncesi ayrıntılı muayene vurgulanır.
11. **Her sayfa özgündür.** Benzer işlemler (iki lip flip, üç lazer sayfası, üç IV sayfası) aynı
    cümleleri paylaşmaz; her biri kendi farkını anlatır. Kopyala-yapıştır paragraf yok.

## 5. Dil

- **Türkçe:** sade, akıcı, "siz" hitabı. Tıbbi terim ilk geçtiği yerde kısaca açıklanır.
  Gereksiz İngilizce sözcük yok (yerleşmiş adlar hariç: lip flip, PRP).
- **İngilizce:** çeviri değil, uluslararası hastaya doğal yazılmış metin. İngiliz yazımı
  (anaesthesia, colour) ya da Amerikan yazımı — **dosya içinde tutarlı**; mevcut örnekler İngiliz yazımı kullanır.
- İki dil aynı bilgiyi verir; cümle cümle eşleşmek zorunda değildir.
- `seo_title` ve `excerpt` işlem adını doğal biçimde içerir; anahtar sözcük yığılmaz.

## 6. Doğrulama

```bash
php artisan content:import --check                     # tüm dosyalar
php artisan content:import --check --only=botox        # iletisinde "botox" geçen sorunlar
```

Doğrulayıcı şunları denetler: zorunlu alanlar, karakter sınırları, slug biçimi ve benzersizliği,
iki dilin eksiksizliği, yasaklı ifadeler, kategori–klasör uyumu. **Hata kalmadan iş bitmiş sayılmaz.**

Sınırı aşan bir metni kısaltırken anlamı koruyun; alt sınırın altındaki metni dolgu cümleyle değil
**bilgi** ekleyerek uzatın.

## 7. İçe aktarma

```bash
php artisan content:import            # yalnızca veritabanında olmayan kayıtları ekler
php artisan content:import --fresh    # dosyadaki içerikle ÜZERİNE YAZAR (panel düzenlemeleri silinir)
```

## 8. Yayın öncesi

İçerik yapay zekâ desteğiyle yazılmıştır. Her işlem sayfası yayından önce **ilgili hekim tarafından
okunup onaylanmalıdır** (Admin → İşlemler → "Tıbbi inceleme"). Bkz. [`SEO.md`](SEO.md) §8.

## 9. Blog yazısı dosyası

`database/content/posts/<anahtar>.json` — dosya adı = `key`. İçe aktarma yazıyı **yayında** ve
`published_at` gününün (kliniğin saat dilimiyle) gece yarısına tarihli olarak ekler.

| Alan                      | Sınır / biçim                                                                   |
| ------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------- |
| `key`                     | Küçük harf, tire; dosya adıyla aynı; değişmez (kapak görseli bu adla aranır)    |
| `category`                | Kategori anahtarı ya da `null`                                                  |
| `published_at`            | `YYYY-AA-GG`                                                                    |
| `{tr,en}.title`           | 20–90 karakter                                                                  |
| `{tr,en}.slug`            | ≤ 90, küçük harf, tire; dil içinde benzersiz                                    |
| `{tr,en}.excerpt`         | 110–220 karakter                                                                |
| `{tr,en}.body`            | Markdown; dizi verilirse bloklar boş satırla birleştirilir; 2500–12000 karakter |
| `{tr,en}.seo_title`       | 15–48 karakter                                                                  |
| `{tr,en}.seo_description` | 120–165 karakter                                                                |

- Gövdede `##` başlıkları "İçindekiler"i oluşturur; `#` (h1) kullanılmaz (sayfanın h1'i başlıktır).
- Site içi bağlantılar dil önekiyle ve var olan adreslere verilir (`/tr/tedaviler/botoks`).
- §4'teki ton kuralları aynen geçerlidir: vaat yok, yan etkiler yazılır, yasak ifadeler doğrulayıcıda reddedilir.

Site ayarları da dosyadan beslenebilir: `database/content/settings.json` (anahtarlar panel formundaki
alanlardır; içe aktarma **boş** ayarları doldurur, `--fresh` ile ezer).
